Projemiz: Çocuklar İçin Felsefe - P4C
PROJEMİZ HAKKINDA
Projemiz çocukların sebep-sonuç kurma becerilerini geliştirmek ve kendileri için önemli olan kavramlar hakkında düşünmelerini sağlayarak yargıda bulunma becerilerini desteklemeye odaklanmıştır. Çocuklar için Felsefe temelde çocuklara düşünme eğitimi vermeye yönelik bir programdır. Bu doğrultuda projemizin temel amacı çocuklara neyi düşünecekleri yerine nasıl düşüneceklerini öğreterek farklı bakış açıları kazandırmaktır. Amacımız, felsefeyi her yaştan çocuk için eğlenceli kılmak ve çocukların da felsefe yapabileceğini göstermek.
Çocukluğun ilk dönemlerinde çocuklar düşünmeye yönelik yeteneklerini geliştirebilirler ve gelecekte daha esnek ve etkin düşünebilen yetişkinlere dönüşebilirler. Çocuklar İçin Felsefe yaklaşımın temeli; çocukların hikâyeler ve şiirler gibi kendileri için ilgi çekici, hayal gücüne dayalı ve eğlenceli olan bir uyaran vasıtasıyla keşfetmeleri; geçmişiyle, bugünleriyle ve gelecekleriyle doğrudan bağlantılı olan konularla ilgili düşünmeleri için gerekli becerileri edinmelerini sağlamaktır.
Bu doğrultuda başlıca hedefimiz kültürler arası iletişimle yaratıcı düşünmeyi geleceğin filozoflarına aktarmaktır….
PROJE YAPMA NEDENLERİMİZ VE İHTİYAÇLARIMIZ
Bu çok kültürlü projedeki amacımız farklı ülkelerin çocuklarının diğer ülkelerin çocuklarıyla hep birlikte farklı kültürler ait çocuklarla birliklerle felsefe etkinliklerine katılmasını sağlamaktır. Çocuklar için felsefe deneyimleri; çocukların doğruluk, güzellik, iyilik, adalet gibi kavramları keşfetmelerini sağlamaktadır. Yeni düşüncelerin, fikirlerin ve problemlerin keşfedilmesi; çocukların yaşamlarında önemli etkiler oluşturmaktadır.
Çocuklar için felsefe programının etkinliliğine ilişkin yapılan araştırmalar; çocuklar ve ergenlere uygulanan Çocuklar için Felsefe Programı’nın çocukların yaratıcılık, sebep-sonuç ilişkisi kurma, özgüven, dil, eleştirel düşünme becerileri ve matematik becerilerini gelişimini desteklediğini göstermektedir.
Çocuklar İçin Felsefe Programı Projesi şunlardan dolayı gereklidir:
*Çocukların kendi sorunlarını sorma ( problemi tanımlama)
*Çocukların önemli kavramları düşünerek keşfetmesi
*Düşünme becerilerini geliştirmesi
*Olaylara farklı bakış açıklarından bakmayı öğrenme fırsatı sunarak, yeni fikirler üretmelerine imkan tanımaktadır.
“KÜÇÜK FİLOZOFLAR” PROJESİNİN UYGULANIŞI
Uyaranın Sunulması; Felsefe etkinliklerinde eğitimci ilk önce sınıfta bir uyaran sunmaktadır. Burada amaç; bu uyaranla çocukların konuya dikkatini çekmektir. Bu uyaran; bir hikaye, bir anı, sınıfta yaşanmış bir olay, bir resim veya bir fotoğraf olabilir. Ancak genellikle bir hikaye okunması tercih edilmektedir. Eğer hikâye tercih edilmişse; okunacak hikaye kısa ve öz olmalıdır. Uzun hikâyeler veya anılar anlatıldığı zaman, çocukların iletilmek istenen mesaja odaklanması ve konuyu analiz edebilmesi daha zor olmaktadır. Çocuklar için felsefe uzmanları çocukların dikkatlerinin resmin farklı yönlerine kayabileceği ve konuya odaklanmayı zorlaştırabileceği düşüncesiyle resimli hikaye kitaplarını kullanmamakta ve hikayeye eşlik eden resimler göstermemektedirler. Resimli hikaye kitaplarını kullanan eğitimciler de mevcuttur. Etkinlik sırasında çocuklar, birbirlerinin yüzünü görerek daha iyi etkileşimde bulunabilmek için halka şeklinde oturmaktadırlar.
Önemli Noktaların Belirlenmesi: Hikâye çocuklara anlatıldıktan sonra, çocuklar hikayede kendilerine ilginç gelen, önemli buldukları yönleri belirlemekte ve bunlarla ilgili sorular sormaktadırlar. Hikâyeye odaklı basit sorular yerine, konunun üzerinde odaklanarak genel çıkarımlarda bulunulması önemlidir. Çocuklar daha genel sorular sormaya teşvik edilmelidir(örn. David’in arkadaşına yalan söylemesi sonucunda yaşananlar konulu bir hikâyeden “insanlar neden yalan söyler?” genellemesine ulaşılması). Burada öğretmen soruları kendisi sormak yerine, çocukları soru sormaya teşvik etmelidir. Öğretmen; çocukların sorularını doğru-yanlış, oldu-olmadı, uygun-uygun değil gibi etiketlenmelerle yargılayarak cesaretlerini kırmamalı, gerekli gördüğü zaman yönlendirici sorular sorarak çocukları yönlendirmelidir. Öğretmen zaman zaman soracağı yönlendirici sorularla konunun dağılmasını engelleyebilir, gerekirse konunun akışını değiştirebilmektedir.
Başlangıçta bu tür uygulamalarla karşılaşan çocukların soru sormakta zorlanması doğal bir sonuçtur. Eğitimci sabırlı olmalı, ilk başlarda hikayeler okuyarak soru üretme egzersizleri yapmalıdır. Örneğin; neden veya ne zaman kalıbı ile ilgili kendi örnek sorular sorduktan sonra, çocuklardan da bu kalıpla soru üretmelerini isteyebilir. Çocukların birbirinin benzeri olan, konuya zenginlik katabilecek nitelikte olmayan sorularla ilk etkinlikleri tamamlamaları normal kabul edilmelidir. Felsefe etkinlikleri uygulandıkça, zaman içerisinde çocuklar kolayca daha çeşitli ve konu ile ilişkili, anlamlı sorular sormaya başlayacaklardır.
Sorgulama Grubu: Çocuklar grup olarak soruları tartışırlar. Çocuklar için felsefe uygulamalarında “sorgulama grubu” tabiri söz konusudur, bu tanım konunun derin bir şekilde incelenerek irdelendiğini vurgulamaktadır. Çocuklar sorular üzerinde düşünür, birbirlerinin sorularına yanıtlar arar ve bu yanıtlar üzerinde tartışırlar. Sorgulama grubunda çocuklar kendi hipotezlerini üretmekte (örn. Anneler her şeyi doğru bilir, doğru yapar), anlattıklarına örnekler vererek açıklık getirmekte, sorulanlara mantıklı açıklamalarda bulunarak cevap vermekte, anlattıklarına ilişkin sebepler göstermekte(örn.neden-nasıl), arkadaşlarının fikirlerini sorgulamakta, sonuç çıkarmakta (örn. tartışmadan anneler bazen yanılabilir sonucu çıkabilir) ve bu sorgulama sürecini sonuna kadar takip etmektedirler.
Sorgulama grubu birtakım sosyal kazanımları da beraberinde getirmektedir. Çocuklar burada; kendi görüşlerini paylaşmakta, arkadaşlarını sabırla dinlemekte, arkadaşlarının fikirlerine katkıda bulunmakta(örn. Kendi deneyimlerinden örnek vererek fikri destekleme veya bu örnekler yoluyla katılmadığı noktaları ifade etme) ve kendi fikirlerini oluşturmaktadırlar.
Değerlendirme: Felsefe etkinliklerinde amaç; sorulan sorulara kesin bir yanıt bulmak veya tüm grubun hemfikir olması değildir. Burada amaç; çocukların felsefi sorular üretmede, bu soruları yanıtlamada ilerlemesi(yeni hipotezler üretmesi, soruya açıklık getirmesi) ve hem bilişsel, hem de sosyal yönden desteklenmesidir. Tartışmanın sonunda grubun üyeleri kendilerini aşağıdakine benzer sorularla değerlendirmelidirler;
- Bugün halka şeklinde oturduk mu?
- Birbirimizi dinledik mi?
- Hepimiz söz aldık mı yoksa sadece birkaç kişi mi konuştu?
- Bugün düşündük mü?
- Düşündüklerimiz ilgimizi çekti mi?
- Bugün birbirimize nasıl davrandık?
- Bugün soru sorduk mu?
- Bugün yeni bir şeyler düşündük mü?
Pekiştirme Çalışmaları: Etkinliğin tamamlanmasından sonra; etkinliği destekleyici nitelikte resim yapma, oyun, aile bireyleriyle konuyu tartışarak ertesi gün onların görüşlerini arkadaşlarıyla paylaşma gibi destekleyici etkinliklerle pekiştirme çalışması yapılmaktadır
Değerlendirme aşaması:
1)Sorgulamada içerik, yöntem, süreç
2) Birey ve içinde bulunduğu sorgulama topluluğu.
3) Düşünme becerileri: Yaratıcılık, eleştirel bakıs açısı, mantık, güncel konulara ilgi,
bağımsızlık, düşüncelerini açıkça ifade edebilme.
4) Tutum-davranışlar: Yardımseverlik, empati, grup içi çalışma, akılcı, özgüven, özenli
Tutumlar
Değerlendirme Aşamalarını Ölçen Birimler:
a) Katılımcıların kendilerini değerlendirmesi (yazılı, sözel, resmederek vs.)
b) Uygulayanın kendini değerlendirmesi
c) Katılımcıların uygulayan tarafından değerlendirilmesi
d) Uygulayanın katılımcılar tarafından değerlendirmesi
Uygulama Araçları:
1) Yazılı / çizerek / 'güncel' geri-bildirim
2) Video - görüntüleri / uyarlama / analiz
3) Grup içi karşılıklı tartışma/ topluluk
4) Uzun ve kısa dönemli sorgulama
5) Farklı bakıl açılarıyla bakabilme (yazılı çalışmayı uygun hale getirerek olabilir)
6) Yaratıcı ödevler (video / Çocuklar İçin Felsefe Eğitim ile ilgili afis) olabilir.
PROJENİN HEDEFLERİ
Projemizin belli başlı hedefleri şunlardır;
• Temeli okuma yazma ve diğer etkileşim yetenekleri olan dinleme, konuşma ve
oynama aktivitelerinin gelişimini sağlama,
• Çocukların duygularını ifade edebilmelerinin gelişimini sağlama,
• Çocuğun kelime dağarcığını geliştirme,
• Çocuğun kendileri ile ilgili olumlu duygularını geliştirme ve öğrenme becerilerini
geliştirme,
• Karar verme becerilerini geliştirme,
•Çocuklara çevrelerindeki dünyayı algılama ve anlama fırsatları sağlamadır.
PROJEDEKİ GÖREV DAĞILIMI
Bütün ortaklar projede direk yer alacaklardır.
Projed aktiviteleri iki gruba ayrılacaktır. Birinci grupta ortak yapacağımız aktiviteler, ikinci gruptaki aktiviteler ise projeyle alakalı kendi okullumuzda gerçekleştirdiğimiz ve daha sonrada kaydedip ortaklarımızla paylaştığımız aktivitelerdir.
Koordinatör ülke olarak Türkiye, projenin ortaklarını proje süreciyle ilgili bilgilendirecektir.
Okullarda ne yapılacağıyla ilgili yönlendirmeleri elektronik posta yoluyla yapacağız.
Projenin işleyişine göre kararlar alabileceğimiz proje toplantıları gerçekleştirilecektir. Toplantılardan sonra alınan kararları uygulayacağız.
Her ülke ev sahipliği yapacaktır.
Projede öğrenci hareketliliği olmayacak,sadece öğretmenler yurtdışı toplantılarına katılacaklar.
Her ortak okul, proje odası veya köşesi hazırlayıp proje faaliyetleriyle ilgili materyalleri oradan ziyaretçilere sunacaktır. Diğer ortaklara da bu hususta internet vasıtasıyla bilgilendirme yapılacaktır.
Projemizle alakalı dokumanlar, anaokulumuza ait web sitesinden yayınlanacaktır. Bu web sitesinde projeyle alakalı kendi okulumuzda gerçekleştirdiğimiz etkinlik ve aktiviteler yer alacaktır. Web sitemiz aracılığıyla proje konumuzu yayabildiğimiz kadar yaymayı planlıyoruz. Bu web sitesimiz aynı zamanda aktivitelerinizi de gönderebileceğimiz bir merkez olacaktır.
PROJEDE İLETİŞİM VE İŞBİRLİĞİ
Proje ortağı okullar gelişmelerden ve aktivite sonuçlarından haberdar olmak için internetteki online iletişim yöntemlerini,gerekli durumlarda telefon ve faksı kullanacaklardır.Ortaklar birbirlerini ziyaret edip aktiviteleri yerinde inceleyeceklerdir. Aktivitelerin sonuçlarıyla alakalı anketler ve broşürler hazırlanacaktır.
Yukarıda belirtildiği üzere, koordinatör tarafından renkli bir web sitesi hazırlanacak ve bu sayede öğretmenler bilgileri getirip paylaşabilecekler. Bu web sitesinde yeni öğrenilen herhangi bir oyun yayınlanıp yeni teknik ve yöntemler hakkında bilgi verilecek. Gerek duyulduğunda internette canlı görüşülüp birbirleriyle temas kurulabilecek.
